Astronomia Amatorska - astro4u.net
STS-130 - Wersja do druku

+- Astronomia Amatorska - astro4u.net (https://astro4u.net/forum)
+-- Dział: ASTRONAUTYKA i BADANIA KOSMOSU (https://astro4u.net/forum/forumdisplay.php?fid=9)
+--- Dział: Astronautyka i badania kosmosu (https://astro4u.net/forum/forumdisplay.php?fid=19)
+---- Dział: Astronautyka - Misje Załogowe (https://astro4u.net/forum/forumdisplay.php?fid=57)
+---- Wątek: STS-130 (/showthread.php?tid=8624)



Odp: STS-130 - Scorus - 18.02.10

DOTYCHCZASOWY PRZEBIEG MISJI 1

FLIGHT DAY 1

Start wahadłowca Endeavour ostatecznie odbył się 8 lutego 2009r. Podczas tankowania i końcowej fazy odliczania nie odnotowano poważniejszych przeszkód. Początkowo warunki pogodowe były niekorzystne z powodu ponownego wystąpienia niskich chmur. Przerywana powłoka chmur występowała na wysokości 4 000 stóp. Widoczność wyniosła 7 mil. Wiatr miał szybkość 8 węzłów (w porywach 12 węzłów). Szanse na dobrą pogodę w czasie startu wynosiły jednak 60%, tak jak przewidywano wcześniej. Pogoda poprawiła się niedługo przed zakończeniem tankowania zewnętrznego zbiornika paliwa. 3 godziny później jednak ponownie pogorszyła się. Niekorzystna pogoda wystąpiła również we wszystkich 3 strefach TAL. W Zaragozie w Hiszpanii wystąpiły opady deszczu. W Istres we Francji zanotowano niekorzystne zachmurzenie. Również w Moron w Hiszpanii pogoda była niekorzystna z kilku powodów. Pogoda w KSC poprawiła się jednak. Warunki atmosferyczne w Zaragozie również stały się akceptowalne.

Wahadłowiec Endeavour wystartował ze stanowiska startowego 39A Centrum Lotów Kosmicznych im. Kennedyego o godzinie 09:14:07 UTC. Rozpoczął tym samym swoją 24 misję kosmiczną. Start ten był najprawdopodobniej ostatnim nocnym startem promu kosmicznego. W czasie startu Międzynarodowa Stacja Kosmiczna przelatywała na wysokości 212 mil ponad zachodnią Rumunią. 40 sekund po starcie ciąg silników głównych został zredukowany do 72% przed przejściem przez punkt maksymalnego stresu aerodynamicznego. 68 sekund po starcie ciąg został przywrócony do poziomu 104%. Silniki pomocnicze SRB zostały odrzucone 2 minuty i 45 sekund po starcie, o godzinie 09:15 UTC. 2 minuty i 20 sekund po starcie wykonano manewr nakierowujący wahadłowiec na kurs odpowiedni do wyłączenia silników głównych. Polegał on na odchyleniu dysz silników. 15 sekund później uruchomiono silniki systemu OMS dostarczające dodatkowego ciągu umożliwiającego wejście na wstępną orbitę. 6 minut po starcie, o 09:20 UTC wykonany został obrót poprawiający łączność z satelitami TDRS. 7 minut i 35 sekund po starcie rozpoczęło się zmniejszanie ciągu zapewniające, że podczas wyłączenia silników pojazd nie dozna przeciążeń większych od 3g. Wyłączenie silników głównych (Main Engine Cut-off - MECO) nastąpiło o godzinie 09:22 UTC, po 8 minutach i 31 sekundach od rozpoczęcia lotu. Do wejścia na wstępną orbitę nie było konieczne uruchomienie silników OMS w ramach manewru OMS-1. Zewnętrzny zbiornik paliwa został odrzucony po 8 minutach i 46 sekundach od startu. Niedługo potem automatyczna kamera umieszczona w miejscu gdzie do wnętrza przedziału silnikowego wchodziły linie paliwowe wykonała serię zdjęć zbiornika. Załoga również uzyskała ręczne zdjęcia i nagrania wideo zbiornika.

W czasie 15 minut i 30 sekund po starcie, o 09:29 UTC wyłączone zostały systemy APU (Auxiliary Power Unit). Po wejściu na wstępną, nietrwałą trajektorię, po 26 minutach od startu Terry Virts wyłączył główny system napędowy. 3 minuty później zamknięte zostały klapy przedziału silnikowego. Po 37 minutach i 56 sekundach od startu włączono silniki OMS w ramach manewru OMS-2. Pozwolił on na osiągnięcie właściwej orbity okołoziemskiej. Manewr ten trwał 93 sekundy i spowodował zmianę szybkości wynoszącą 142 stopy na sekundę. Około godziny 11 UTC zakończyło się otwieranie drzwi ładowni, uruchamianie radiatorów i rozkładanie anteny pasma Ku (Ku-Band Antenna). Później astronauci przesłali na Ziemię zdjęcia i nagrania zewnętrznego zbiornika paliwa. Zajmowali się też konfigurowaniem sieci komputerowej i innych systemów pojazdu.

O godzinie 12:14 UTC wykonany został manewr silnikowy NC1, rozpoczynający dostosowywanie orbity do dokowania z ISS. Silniki OMS zostały uruchomione na 66 sekund, co spowodowało zmianę szybkości o 102.9 stopy na sekundę. Dzięki temu perygeum orbity zostało podniesione ze 142 do 208 mil lądowych. Pod koniec dnia uruchomiono i rozłożono też manipulator zdalny wahadłowca (Remote Manipulator System - RMS). Jego kamera posłużyła do przeglądu wnętrza ładowni. Testy manipulatora były jednym z ostatnich zadań pierwszego dnia misji.

Podczas startu nie zaobserwowano większych epizodów utraty pianki izolacyjnej z zewnętrznego zbiornika paliwa. Wstępny przegląd materiału zdjęciowego pokazał tylko jedno uwolnienie odłamka, po około 2 minutach od startu. Oddzielił się on z obszaru międzyzbiornika. Podobne odrywanie się pianki z tego miejsca obserwowano już wcześniej. Analizowano to wydarzenie, jednak pianka nie uderzyła w powierzchnię orbitera.

FLIGHT DAY 2
2 dzień misji, 9 lutego był pierwszym pełnym dniem załogi na orbicie. Standardowo wykonany został przegląd stanu osłony termicznej wahadłowca oraz prowadzono przygotowania do cumowania. Na początku dnia przeprowadzono przegląd powierzchni gondoli systemu OMS za pomocą kamery ramienia RMS. Potem astronauci zajmowali się przygotowywaniem stacjonarnego roweru do ćwiczeń i konfigurowaniem sieci laptopów. O godzinie 02:35 UTC za pomocą silników OMS wykonany został manewr NC2. Trwał on 66 sekund i spowodował zmianę szybkości wahadłowca o 104 stopy na sekundę. Manewrem tym, podobnie jak następnymi, zajmował się George Zamka.

Później astronauci rozpoczęli przegląd osłony termicznej. Został on przeprowadzony za pomocą systemu sensorów wysięgnika orbitera (Orbiter Boom Sensors System - OBSS). Znajdował się on po boku ładowni. Obiekt ten został pochwycony przez manipulator zdalny wahadłowca (Remote Manipulator System – RMS), i stanowił jego przedłużenie, dając możliwość przebadania skrajnych części wahadłowca. Za pomocą OBSS astronauci wykonali skanowanie przednich krawędzi skrzydeł, oraz obszaru nosowego orbitera. Seria badań osłony termicznej trwała około 5 godzin. Ramieniem na początku sterowali Nick Patrick i Kay Hire. W czasie przeglądu astronauci zmieniali się. Po podniesieniu OBSS za pomocą RMS aktywowano jego sensory. Następnie za jego pomocą przeskanowano powierzchnię krawędzi przedniej prawego skrzydła. Ta część przeglądu rozpoczęła się około godziny 5 UTC i trwała około 1.5 godziny. Uczestniczyli w niej Zamka, Hire i Patrick. Następnie astronauci Zamka, Virts i Robinson wykonali przegląd obszaru dziobowego orbitera, co zajęło około godziny. Przegląd został zakończony skanowaniem krawędzi skrzydła lewego, co zajęło kolejne 1.5 godzony. Lewym skrzyłem zajmowali się Hire, Virts i Robinson. W tym czasie na krótki czas utracono dane z instrumentów OBSS, ale Terry Virts po konsultacji z kontrolą misji w Houston dosyć szybko rozwiązał problem. Przegląd został zakończony około godzony 10 UTC. OBSS został następnie ponownie umieszczony na brzegu ładowni. Zebrane dane zostały przesłane na Ziemię w celu dokładnej analizy, zajmującej zwykle 1 - 2 dni. Wstępnie nie zauważono jednak żadnych oczywistych uszkodzeń.

Po przeglądzie osłony termicznej Robert Behnken i Nicholas Patrick sprawdzili stan skafandrów EMU przeznaczonych do wykonania 3 spacerów kosmicznych przy stacji. Skafandry zostały też przygotowane do przeniesienia na stację. Hire i Robinson  przygotowali ponadto narzędzia używane podczas cumowania, np dalmierze laserowe.

Około 11:50 UTC za pomocą silników systemu RCS wykonany został krótki (6-sekundowy) manewr korekcyjny NC3. Spowodował on zmianę szybkości o 1.4 stopy na sekundę. Po nim apogeum orbity znajdowało się na wysokości 215 mil, a perygeum - na wysokości 187 mil. Potem Patrick i Behnken rozłożyli pierścień systemu dokowania orbitera (Orbiter Docking System - ODS). Astronauci zainstalowali też w tym systemie kamerę używaną podczas cumowania do stacji.

Jednym bardzo niewielkim problemem technicznym był mały wyciek w akumulatorze lewego systemu OMS. Znaleziono też odgięcie plomby na górnej powierzchni sterolotki lewego skrzydła. Wystawała ona na około 3.8 cala. Nie powodowało to jednak żadnych problemów zarówno podczas lotu orbitalnego jak i w trakcie lądowania.


Odp: STS-130 - Scorus - 18.02.10

FLIGHY DAY 3
3 dnia lotu, 10 lutego wahadłowiec Endeavour zacumował do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Na początku dnia George Zamka skonfigurował bezwładnościowe jednostki pomiarowe (Inertial Measurement Units - IMUs) wchodzące w skład systemu nawigacyjnego. Skonfigurowana została też sieć komputerowa. Ponadto wykonany został zrzut ścieków. O  godzinie 00:57 UTC wykonany został manewr korekcyjny NC4. Trwał on 14 sekund i spowodował zmianę szybkości 22.6 stopy na sekundę. Został wykonany gdy wahadłowiec znajdował się w odległości 38 mil od stacji. O godzinie 01:30 UTC za pomocą silników RCS przeprowadzona została kolejna mała korekta MC4.

W dalszej kolejności, o godzinie 02:28 UTC uruchomiono silniki systemu OMS w ramach manewru rozpoczynającego procedurę cumowania (Terminal Initiation Burn - TI). Manewr ten, wykonany w odległości około 9 mil pozwolił na wejście na kurs kolizyjny z ISS i zbliżenie się do stacji podczas następnej 1.5 orbity. Trwał on 9 sekund i zmienił szybkość wahadłowca o 7 stóp na sekundę. O 02:48 UTC wykonany został mały manewr korygujący, trwający 1 sekundę. Zmiana szybkości wyniosła 0.25 stopy na sekundę. Kolejny manewr tego typu został przeprowadzony o 03:17 UTC, w odległości 15 900 stóp od stacji. Trzecia drobna korekta odbyła się o 03:34 UTC. Ostatnia korekta została przeprowadzona o 03:44 UTC. Przed 4 UTC dezaktywowano wszystkie silniki kontroli orientacji skierowane w stronę stacji, co zapobiegało zanieczyszczeniu jej powierzchni. Stacja została natomiast ustawiona w orientacji przestrzennej umożliwiającej cumowanie. Silniki modułu Zvezda pozwoliły na ustawienie rosyjskiego kompleksu stacji zgodnie z wektorem ruchu orbitalnego. PMA 2 był natomiast odwrócony od kierunku ruchu.  

Po zbliżeniu się do stacji rozpoczął się manewr obrotu wahadłowca (Rendezvous Pitch Maneuver - RPM). Rozpoczął się o godzinie 04:00 UTC. Przebiegał gdy wahadłowiec przelatywał nad zachodnim Pacyfikiem. W czasie manewru wahadłowcem ręcznie sterował George Zamka. RPM polegał na wykonaniu pełnego obrotu wokół osi poprzecznej promu, tak aby astronauci znajdujący się na ISS mogli wykonać zdjęcia osłony termicznej przy użyciu aparatów cyfrowych wyposażonych w obiektywy 400 i 800 milimetrów (rozdzielczość odpowiednio 3 i 1 cal). Fotografie wykonali Jeff Williams i Oleg Kotov, stojąc przy oknie w module Zvezda. Zdjęcia zostały następnie przesłane na Ziemię i szczegółowo przeanalizowane. Tak jak podczas wcześniejszych lotów do ISS uzyskano około 300 fotografii. Manewr RPM zakończył się o 04:09 UTC.

Po zakończeniu obrotu i ustawieniu wahadłowca w odpowiednim punkcie wzdłuż wektora szybkości (+V), załoga promu skierowała wahadłowiec wprost na stację. Wahadłowiec następnie powoli zbliżał się do ISS, a jego orientacja przestrzenna była ręcznie kontrolowana przez Zamkę w celu odpowiedniego ustawienia mechanizmu cumowniczego względem PMA 2. Podczas cumowania sensor mierzący odległość między wahadłowcem a stacją umieszczony w ładowni nie działał prawidłowo. Zaczął on dostarczać nieprawidłowych danych w odległości około 200 stóp od ISS. Załoga musiała więc polegać głównie na ręcznych dalmierzach laserowych. W końcowym etapie wahadłowiec Endeavour zbliżał się do stacji z szybkością 0.2 stopy na sekundę, a potem około 0.1 stopy na sekundę. Następnie rozpoczęto procedurę ostatecznego cumowania do stacji. Z dolnym węzłem cumowniczym łącznika ciśnieniowego PMA 2 znajdującego się przy przednim węźle cumowniczym modułu Harmony zetknął się pierścień cumowniczy systemu dokowania orbitera ODS. Po fizycznym połączeniu za pomocą rygli mocujących uzyskano połączenie hermetyczne. Trwało to nieco dłużej niż zazwyczaj. Cumowanie zostało odnotowane o godzinie 05:06 UTC. Miało miejsce gdy oba statki przelatywały na wysokości 215 mil ponad Oceanem Atlantyckim na zachód od Portugalii. Odbyło się bez problemów. Po cumowaniu łączna masa ISS i wahadłowca po raz pierwszy osiągnęła milion funtów.

Po zadokowaniu załoga przeprowadziła testy szczelności połączenia. W tym czasie za pomocą silników wahadłowca kompleks ISS został ustawiony w orientacji właściwej dla fazy wspólnych operacji. Spód orbitera został odwrócony od kierunku ruchu orbitalnego, co zmniejszało szanse na zderzenie z odłamkami orbitalnymi. Włazy między wahadłowcem Endeavour a stacją zostały otworzone po około 2 godzinach od cumowania, o 07:16 UTC. Wtedy w module Harmony po raz pierwszy spotkała się załoga wahadłowca Endeavour, oraz 22 stała załoga ISS, czyli Ekspedycja 22 (Jeffrey Williams, Maxim Suraev, Oleg Kotov, Soichi Noguchi i Timothy Creamer). Williams i Surajew przybyli na stację statkiem Soyuz TMA-16 w ramach misji 20S, jako część Ekspedycji 21. Druga część Ekspedycji 22 - Kotov, Noguchi i Creamer dotarła na ISS pojazdem Soyuz TMA-17 w ramach lotu 21S.W czasie długoterminowej misji Ekspedycji 21 i Ekspedycji 22 do stacji zacumowały statki Progress M-03M (misja 35P) i Progress M-04M (misja 36P), a także nowy moduł Poisk (misja 5R). Stację odwiedził też wahadłowiec Atlantis w ramach misji ULF3 (STS-129). Ponadto wykonany został też jeden spacer kosmiczny, relokacja statku Soyuz TMA-16, oraz relokacja łącznika PMA 3 z modułu Unity ma moduł Harmony.

Po powitaniu załogi i odprawie bezpieczeństwa wykonana została operacja przeniesienia OBSS. Ramię stacji CanadArm2, zaparkowane przy interfejsie danych i mocy (Power and Data Grapple Fixture - PDGF) modułu Harmony zostało opuszczone do ładowni, gdzie pochwyciło OBSS. Ramieniem sterowali Nicholas Patrick i Timothy Creamer za pomocą stacji sterowniczej w module Destiny. CanadArm2 podniósł następnie OBSS i wyciągnął z ładowni. Następnie do OBSS dołączona została końcówka ramienia RMS wahadłowca, którym sterowali Terry Virts i Kay Hire  z pokładu środkowego wahadłowca. Potem końcówka CanadArm2 została odłączona. Ramię RMS utrzymywało następnie OBSS przez resztę czasu w którym wahadłowiec był zacumowany przy stacji. Przeniesienie OBSS zapewniło odpowiednią przestrzeń niezbędną do wyciągnięcia z ładowni modułu Tranquility. Ramię RMS nie mogło bezpośrednio pochwycić OBSS, ponieważ część jego przestrzeni roboczej zasłaniały elementy stacji.

Potem astronauci przenieśli na ISS skafandry EMU i narzędzia przeznaczone do użycia podczas EVA 1. Zajmowali się tym Behnken i Patrick. Ponadto na ISS przeniesiona została nowa destylarka (Distillation Assembly  - DA) przeznaczona do naprawy systemu odzyskiwania wody (Water Recovery System - WRS). Tymczasem na Ziemi analizy danych dotyczących stanu osłony termicznej przebiegały zgodnie z planem. Do tej pory nie znaleziono żadnych problemów.

FLIGHT DAY 4
4 dnia misji, 11 lutego na stacji przeprowadzona została naprawa systemu odzyskiwania wody. Jeffrey Williams zainstalował nową destylarkę DA w systemie obróbki moczu układu oczyszczania wody WRS. System ten stosuje serię procesów fizycznych i reakcji chemicznych do oczyszczania moczu w celu uzyskanie wody zdatnej do picia. Umożliwia odzyskanie 93% wody zawartej w moczu. Mocz jest wprowadzany do systemu obróbki moczu (Urine Processor Assembly - UPA), zawierającej destylarkę DA. Ma ona postać wirówki wytwarzającej sztuczne ciążenie. Wewnętrzna część strumienia płynu z wirówki jest wypompowywana i łączona z zanieczyszczoną wodną z innych źródeł. Następnie jest wprowadzana do systemu obróbki wody (Water Processor Assembly - WPA). Tam z wody są usuwanie gazy oraz większe cząstki stałe, takie jak włosy i pyły. Następnie jest ona poddawana wielokrotnej filtracji. Potem pozostałe zanieczyszczenia organiczne oraz mikroorganizmy są usuwane w wysokiej temperaturze w reaktorze chemicznym. Stopień czystości uzyskanej wody jest kontrolowany przez sensory, a woda nie spełniająca standardów jest kierowana do dalszego oczyszczania. Czysta woda jest wprowadzona do zbiornika z którego jest pobierana przez załogę. System ten zmniejsza ilość wody która musi być dostarczana na stację o 65%, co w skali roku odpowiada ilości około 2 850 litrów.

Poprzednia, wadliwie działająca destylarka DA została zdemontowana wcześniej. Do aktualnie instalowanej części dodano nowy filtr, dzięki któremu powinna ona pracować zgodnie z oczekiwaniami lub przynajmniej w sposób zbliżony do nich. Oprócz nowej destylarki Williams zainstalował też nową pompę regulacji przepływu (Flow Control Pump Assembly). Naprawa zakończyła się wieczorem. Po uruchomieniu urządzenia mierzone było tempo wirowania wirówki oraz pobory prądu w różnych elementach systemu. Pierwsze próby oczyszczania moczu były zaplanowane na następny dzień.

Podczas dnia astronauci prowadzili też przygotowania do pierwszego spaceru kosmicznego zaplanowanego na następny dzień. Przygotowali narzędzia przeznaczone do użycia w trakcie spaceru. Zajmowali się tym głównie Patrick i Behnken. W skafandrze Behnkena zawiodło złącze zasilające system wideo i grzałki w obrębie rękawic. W związku z tym do użycia przystosowano inny skafander znajdujący się na ISS. Wymagało to zmiany rozmiaru kilku regulowanych elementów. Pracę tę wykonali George Zamka i Soichi Noguchi.

Maxim Suraev i Oleg Kotov pakowali niepotrzebne rzeczy w statku Progress. Timothy Creamer monitorował kilka eksperymentów. Kay Hire i Steve Robinson przenosili na stację wyposażenie i zapasy z kabiny załogowej wahadłowca. Po południu załoga wahadłowca wraz z Williamsem i Creamerem  udzieliła wywiadu dla KXTV-TV z Sacramento w Kalifotnii (rodzinne miasto Robinsona), WKRG-TV z Mobile w Alabamie (rodzinne miasto Hire) i KMOX Radio z St. Louis (rodzinne miasto Behnkena).  Potem astronauci mieli trochę czasu wolnego. Następnie cała załoga przejrzała procedury związane ze spacerem EVA 1.

Behnken i Patrick spędzili noc w śluzie Quest w celu przygotowania organizmów na spacer kosmiczny. Dzięki obniżonemu ciśnieniu powietrza z 14.7 psi do 10.2 psi możliwe było szybkie usunięcie azotu z krwi przed spacerem wykonywanym w skafandrach w których ciśnienie wynosi 5 psi. Taki sposób przygotowań do spaceru jest stosowany już od kilku lat.

Tymczasem na Ziemi w dalszym ciągu trwały oszacowania stanu osłony termicznej. Na podstawie zdjęć uzyskanych podczas RPM wytypowano tylko 2 obszary zainteresowania. Jednym z nich było niewielkie wysunięcie ceramicznego mocowania jednej z płytek koło jednej z szyb kokpitu. Rozpoczęto symulacje w celu stwierdzenie, czy podczas wejścia w atmosferę takie oderwane mocowanie mogłoby uderzyć w statecznik lub lewy system OMS. Drugim obszarem zainteresowania była płytka na górnej powierzchni przedziału załogowego. Wcześniej była ona naprawiona po pęknięciu, ale obecnie wydawało się, że pękła ponownie. Jej róg oddzielił się od reszty. Nie powinno to stanowić problemu, ale ten obszar również poddano analizie. Zdecydowano, że dokładniejsze badania wybranych miejsc za pomocą OBSS nie będą potrzebne.


Odp: STS-130 - Scorus - 18.02.10

FLIGHT DAY 5
5 dnia misji, 12 lutego przeprowadzony został pierwszy spacer kosmiczny misji STS-130, czyli EVA 1. W jego trakcie na stacji zainstalowany został moduł Tranquility połączony z modułem Cupola. Jeszcze przed rozpoczęciem spaceru ramię CanadArm2 pochwyciło nowy moduł. Ramieniem sterowali Terry Virts i Kay Hire. Bazą dla ramienia nadal był interfejs PDGF modułu Harmony. Astronauci Robert Behnken i Nicholas Patrick rozpoczęli spacer kosmiczny ze śluzy Quest o godzinie 02:17 UTC. Po przygotowaniu narzędzi obaj udali się do ładowni wahadłowca Endeavour. Tam zajęli się przygotowaniami modułu Tranquility do zamontowania na stacji. Behnken zdjął 8 osłon zabezpieczających przedni mechanizm cumowniczy (Common Berthing Mechanism - CBM) Tranquility przed zanieczyszczeniem w czasie startu i lotu orbitalnego. Pracował przy CMB służącym do połączenia Tranquility z modułem Unity. Patrick natomiast pracował przy panelu awioniki nowego modułu. Zainstalował tam dodatkowy obwód oraz odłączył kable zasilające grzejniki w czasie od startu do aktywacji (Launch to Activation Cables). Prace te trwały około godziny. Potem zdalnie otworzone zostały zatrzaski mocujące moduł w ładowni.

Tranquility został powoli podniesiony z ładowni około godziny 4 UTC. Następnie był powoli przenoszony za pomocą CanadArm2 w miejsce instalacji przy bocznym mechanizmie CBM modułu Unity. W tym czasie Behnken i Patrick udali się do śluzy Quest, skąd zabrali dwie torby z izolacją cieplną i przełącznikami amoniaku dla systemu chłodzenia. Elementy te były przeznaczone do montażu w czasie drugiego spaceru kosmicznego.

Potem udali się w pobliże systemu manipulatorów Dextre zaparkowanego przy PDGF elementu MBS. Tam zajęli się demontażem tymczasowej platformy dla jednostek wymienialnych na orbicie (Orbital Replacement Unit Temporary Platform - OTP). Platforma ta była przeznaczona do przechowywania części zapasowych dla Dextre. Platforma obecnie znajdująca się na stacji miała służyć jako część zapasowa, a na jej miejsce planowano zainstalowanie nowszego modelu podczas misji STS-132 wahadłowca Atlantis. Nowsza wersja platformy pozwalała na dostarczanie zasilania do grzejników części zamiennych. W celu zdemontowania OTP astronauci zainstalowali najpierw dwa uchwyty na Dextre i OTP. Następnie pracując razem odkręcili 4 śruby mocujące OTP do Dextre. Po oddzieleniu OTP Behnken przeniósł ten element do kosza magazynowego na lewej części kratownicy ITS S0. Zadanie to zostało ukończone po około 3 godzinach od początku EVA. Spacer kosmiczny przebiegał bardzo sprawnie.

Moduł Tranquility był nadal przenoszony za pomocą CanadArm2, więc czekając na jego połączenie z Unity Behnken i Patrick mogli wykonać drobne, dodatkowe zadania. Na module Destiny umieścili kolejne dwie torby, zawierające arkusze izolacji cieplnej i przewody dla amoniaku używanym w systemie chłodzącym. Części te były przeznaczone do montażu na module Tranquility podczas jego końcowego wyposażania w trakcie następnych dwóch spacerów. Astronauci przynieśli torby z nimi ze śluzy Quest.

W tym czasie moduł Tranquility został przeniesiony do pozycji umożliwiającej połączenie z lewym bocznym węzłem CBM Unity, a astronauci wykonujący EVA monitorowali łączenie modułów. Tranquility został powoli przesunięty w miejsce umożliwiające instalację, a następnie delikatnie przysunięty do CMB Unity. Po zetknięciu się mechanizmów CMB Tranquility i Unity uruchomione zostały automatyczne rygle łączące. Łącznie rygli było 16. Fizyczne połączenie obu modułów zostało odnotowane o godzinie 06:20 UTC. Tym samym masa stacji wzrosła o 15 ton, a jej przestrzeń życiowa powiększyła się o 2 600 stóp sześciennych.

Po zainstalowaniu nowego modułu Behnken i Patrick przeszli w jego pobliże. Behnken zainstalował dwa zestawy kabli zasilających i umożliwiających wymianę danych. Jeden z nich był zapasowy. Patrick natomiast podłączył tymczasowe kable zasilające grzejniki nowego modułu. Wybiegały one z modułu Unity. Procedura ta odbyła się bardzo sprawnie i bez problemów. Powodzeniem zakończyły się też wstępne testy szczelności połączenia pomiędzy Tranquility i Unity. Wstępna aktywacja Tranquility była już ostatnim zadaniem spaceru. Behnken i Patrick spakowali następnie narzędzia i wrócili do śluzy Quest. Spacer kosmiczny został zakończony o godzinie 08:49 UTC. Trwał 6 godzin i 32 minut. Zakończył się pełnym powodzeniem, przebiegał bez trudności. Był to 138 spacer kosmiczny w historii ISS. Ich łączny czas wyniósł 861 godzin i 34 minuty. W karierze Behnkena był to już 4 spacer. Łącznie miał on na koncie 25 godzin i 51 minut EVA. Dla Patricka był to natomiast pierwszy spacer.

W czasie dnia rozpoczął się pierwszy cykl oczyszczania moczu za pomocą naprawionego wcześniej systemu odzyskiwania wody. Cały czas monitorowane było jego działanie. Przed jego przeniesieniem z laboratorium Destiny do modułu Tranquility planowano uzyskanie pierwszych próbek oczyszczonej wody przeznaczonej do zabrania na Ziemię.

FLIGHT DAY 6
6 dnia misji, 13 lutego na stacji trwały prace związane z dołączeniem modułu Tranquility oraz przygotowania do dalszych prac robotycznych. Terry Virts i Kay Hire obsługiwali manipulator CanadArm2. Został on przeniesiony z PDGF modułu Harmony na PDGF modułu Destiny. Operacja ta przygotowała wysięgnik do relokacji elementów Cupola i PMA 3.

W tym czasie George Zamka, Kathryn Hire, Steve Robinson i Jeff Williams pracowali w module Unity. Tam podłączali kable zasilające oraz linie chłodzące pętli wewnętrznych w obrębie włazu Tranquility. Właz między Unity a Tranquility został otworzony o godzinie 02:17 UTC. Wtedy też astronauci po raz pierwszy weszli do nowego modułu. Nosili okulary ochronne i maski. Na początku zbadano kilka próbek powietrza. Atmosfera we wnętrzu modułu była bardzo czysta, brak w niej było zanieczyszczeń, nie nie unosił się też pył czy odłamki.

O godzinie 04:32 UTC otworzony został właz pomiędzy modułami Tranquility i Cupola. Moduł Cupola nadal znajdował się w pozycji tymczasowej, na węźle CBM Tranquility położonym w jego długiej osi. Okna były nadal zasłonięte okiennicami i arkuszami izolacji cieplnej, których usunięcie było zaplanowane na ostatni spacer kosmiczny. We wnętrzu Cupoli astronauci pracowali krótko, wykonali tylko procedury niezbędne przed relokacją tego elementu na węzeł boczny Tranquility. Napotkany został wtedy problem z instalacją izolacji w pobliżu włazu modułu Cupola. Izolacja ta chroniła zewnętrzną część pierścienia CBM przed niskimi temperaturami i odłamkami orbitalnymi po odłączeniu modułu Cupola i przed instalacją w jego miejsce łącznika PMA 3. Izolacja była dosyć duża, miała średnicę prawie całego modułu. Przed przenoszeniem modułów wymagana była instalacja takich izolacji zarówno w końcowej części Tranquility jak i Cupola. Podobna izolacja znajdowała się też przy bocznym dolnym węźle Tranquility przeznaczonym do ostatecznej instalacji modułu Cupola. Izolacja była montowana za pomocą 4 zasuw i zestawu haków. Podczas zamykania zasuw, okazało się, że nie mogły zostać w pełni przesunięte, ponieważ uderzały w część wyposażenia we wnętrzu Cupola. Problem wymagał rozwiązana przed relokacją tego modułu. Rozważano usunięcie części wyposażenia modułu Cupola oraz inne opcje. Możliwe były zmiany planu prac w czasie kilku dni.

Po zakończeniu prac przy nowych modułach astronauci przejrzeli procedury związane z drugim spacerem kosmicznym. Przygotowywane były też narzędzia i skafandry przeznaczone do użycia podczas EVA 2. Ponieważ podczas EVA 1 wystąpił problem ze skafandrem Patricka, postanowiono przygotować dla niego inny skafander. W czasie EVA 1 zaobserwowano nieprawidłową pracę wentylacji chłodzącej. Drugi dostępny na stacji skafander EMU był jednak egzemplarzem z wadliwym złączem elektrycznym, który pierwotnie był przeznaczony dla Behnkena. Astronauci musieli wymienić więc złącze zasilające kamerę na hełmie i grzałki w rękawicach.

W czasie dnia Virts i Soichi Noguchi przenieśli regał systemu rewitalizacji powietrza (Air Revitalization System - ARS) oraz zaawansowany sprzęt do ćwiczeń fizycznych (Advanced Resistive Exercise Device - ARED) do modułu Tranquility.

System rewitalizacji powietrza pozwala na usuwanie dwutlenek węgla, kontrolę składu atmosfery i wykrywanie zanieczyszczeń. Dwutlenek węgla jest usuwany przez odpowiednie wkłady. Mogą one być regenerowane w wysokiej temperaturze lub poprzez wystawienie na działanie próżni. Wykrywanie zanieczyszczeń umożliwia system śledzenia zanieczyszczeń śladowych (Trace Contaminant Control System). Monitoruje on stężenia 200 różnych związków chemicznych wytwarzanych przez różne materiały na stacji oraz procesy metaboliczne astronautów i informuje o przeskoczeniu stężeń granicznych. Skład atmosfery jest monitorowany przez spektrometr masowy badający zawartość tlenu, azotu, wodoru, metanu i pary wodnej.

Sprzęt do ćwiczeń ARED został zbudowany w celu poprawienia możliwości ćwiczeń fizycznych na ISS. Pozwala na wykonywanie standardowych ćwiczeń dla dolnej i górnej partii ciała. Większe obciążenia uzyskiwane na tym urządzeniu pozwalają na efektywniejsze zapobieganie utracie masy kości i mięśni niż wcześniej. Urządzenie to wykonuje też pomiary na potrzeby badań fizjologicznych.

W czasie dnia system oczyszczania moczu działał prawidłowo. Do tej pory przerobił 55 funtów moczu bez problemów. Wystąpił jednak problem z dozownikiem wody pitnej, w którym ciśnienie było wyraźnie mniejsze. Było najprawdopodobniej spowodowane przez nowy filtr.

Po południu Behnken i Patrick odpowiadali na pytania zadawane za pośrednictwem serwisu Twitter. Zostały one wysłane przez kontrolę misji do komunikatora Michaela Massimino. 3 godziny później Virts i Kathryn Hire udzielili też wywiadu dla Associated Press, CBS News i Reuters. Nick Patrick i Bob Behnken spędzili noc w śluzie Quest przed drugim spacerem kosmicznym zaplanowanym na następny dzień.

Tymczasem na Ziemi zakończyły się oceny stanu osłony termicznej wahadłowca. Wykorzystano w nich dane ze skanowania za pomocą OBSS, zdjęcia z manewru RPM, pomiary z sensorów uderzenia pod panelami skrzydeł, zdjęcia z różnych kamer uzyskane podczas startu oraz dane radarowe. Osłona pozostawała w bardzo dobrym stanie i oficjalnie uznano, że jest zdolna do lądowania.


Odp: STS-130 - Matias - 18.02.10

Fotki z prezentacji Cupoli (na orbicie) pojawiły się także w galerii ESA.

Dobre zdjęcie naszego balkoniku także tutaj, podgląd w załączniku :


Odp: STS-130 - Matias - 19.02.10

Dobry hiciorek - filmik ukazujący start Endeavoura w bardzo ciekawej formie - zachęcam do obejrzenia Smile
Można dobrze zobaczyć jak działa system wygłuszający fale akustyczne tworzone przez silniki - water sound suppresion, z kolei w 3 minucie można ujrzeć też pewne interesujące niuanse - zastanawiam się, czy nie widzimy wtedy rzutowanych na chmurach gazów fal uderzeniowych jak podczas ostatniego startu rakiety z satelitą SDO (Maquis powinien rozpoznać czy toto jest tym właśnie Wink)

[yt=425,350]VEDLASr3QN0[/yt]



Odp: STS-130 - Radek68 - 19.02.10

(19.02.10, 01:12)Matias link napisał(a): Dobry hiciorek (...)

W ogóle zachecam do poszukiwań na Youtubie filmów HD z misji kosmicznych. Po pobraniu na dysk często okazuje się, że jest to HD 720p bądź nawet (mam kilka takich 1080i).

W wątku Kompendium wiedzy o wahadłowcach NASA
umieszczę kilka zrzutów z takich filmów. Ziemia na filmie HD z kosmosu wyglada... [Obrazek: szczekaopada.gif]

A co do hiciorka Matiasa - wyłapałem mniej więcej w połowie filmu kilka ujęć z pracy RCS. Dobre.
Screeny (640x480) ponizej.


Odp: STS-130 - Hawkeye - 19.02.10

Tymczasem na orbicie nastąpiło pożegnanie załóg ISS i Endeavoura. Włazy zostały zamknięte o 09:08 CET, a więc niemal 3 godziny temu...


Odp: STS-130 - Matias - 19.02.10

(19.02.10, 11:39)Radek68 link napisał(a): A co do hiciorka Matiasa - wyłapałem mniej więcej w połowie filmu kilka ujęć z pracy RCS. Dobre.

Hmm czy to na pewno RCS (jaki czas filmiku? Smile), bo to mogą też być silniczki umieszczone na szczycie SRB, które oddalają boostery od wahadłowca i ET przy rozdzielaniu.


Odp: STS-130 - podglądacz - 19.02.10

(19.02.10, 01:12)Matias link napisał(a): Dobry hiciorek - filmik ukazujący start Endeavoura w bardzo ciekawej formie - zachęcam do obejrzenia Smile

piękny filmy, świetna muzyka.

Co to za góry widoczne są w tle, pod spadającym ET??


Odp: STS-130 - Hawkeye - 19.02.10

Obejrzałem filmik - bomba!
Bardzo umiejętnie połączone ujęcia z różnych kamer i dobra ścieżka dźwiękowa. Przyjemnie się oglądało Big Grin